ΙΣΤΟΡΙΑ  |  ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ  |  ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ  |  ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΑ  |  ΜΝΗΜΕΙΑ  |  ΓΡΑΜΜΑΤΑ  |  ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ  |  ΣΗΜΕΡΑ


 

Γέννηση - Βάφτιση

Στο χωριό μας παλιά, όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, υπήρχε έλλειψη ιατρών και μέσων. Όταν επρόκειτο για κάποιο ζήτημα υγείας οι κάτοικοι στηρίζονταν στην πρακτική ιατρική. Όταν καταλάβαιναν ότι η νύφη ή η κόρη τους ήταν έγκυος έπαιρναν από μόνοι τους ορισμένα μέτρα. Δεν την άφηναν να σηκώσει βάρος, της λέγανε να βαδίζει και να κινείται όσο μπορεί. Πρόσεχαν την ανορεξία που φέρει η εγκυμοσύνη και φρόντιζαν να της εξασφαλίσουν φαγητό της προτίμησής της. Ο τοκετός γινόταν με τη βοήθεια μιας έμπειρης γιαγιάς - γριάς - μαμής, που δεν γνώριζε τίποτα επιστημονικό. Ποιο έμπειρη μαμή στο χωριό μας ήταν η Κατερίνα Καρανάσιου ή Κοσμάναινα, που την καλούσαν και σε άλλα χωριά σε δύσκολους τοκετούς. Μόλις γεννιόταν το μωρό έπρεπε αμέσως να το φασκιώσουν. Το τυλίγανε γύρω - γύρω με ένα χονδρό ύφασμα, το λεγόμενο σπάργανο, και μετά το έδεναν, το τύλιγαν με ένα σχοινί, τη φασκιά, που τα ετοίμαζε η γυναίκα κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης. Η δικαιολογία για το φάσκιωμα ήταν ότι διαφορετικά θα στράβωναν τα πόδια του μωρού, γεγονός αντίθετο προς την επιστήμη.

Όλα αυτά ίσως υπαγορεύονταν από τη συνεχή μετακίνηση στα χωράφια με το μωρό. Το κεφαλάκι του μωρού το έδεναν με ένα μαντήλι και στη μέση του μετώπου κρεμόταν ένα μικρό φλουρί. Στο στήθος του ένα φυλαχτό για να μην πιάνει από μάτι. Η λεχώνα γυναίκα επί σαράντα ημέρες δεν έκανε καμιά βαριά εργασία, ούτε την άφηναν να αλλάζει ρούχα. Έπρεπε να φοράει τα ρούχα που είχε κατά τη διάρκεια του τοκετού. Μόλις περνούσαν οι σαράντα ημέρες μπορούσε να πλυθεί και να αλλάξει ρούχα. Με τη συνοδεία της μητέρας ή της πεθεράς και μετ το μωρό θα πήγαινε στην εκκλησία να τη διαβάσει ο παπάς. Στη συνέχεια ήταν πλέον ελεύθερη για όλα. Υπήρχαν όμως και περιπτώσεις που τη γυναίκα την έπιαναν οι πόνοι του τοκετού στο χωράφι κατά τον θέρο. Η μητέρα έπρεπε να πάρει το μωρό να πάει να δουλέψει αφήνοντάς το στον ίσκιο, με τη σαρμάντζα (κούνια) κρεμασμένη στο δένδρο για να μην το πλησιάσει κανένα φίδι.

Η ΠΑΡΑΜΑΝΑ
Όταν γεννιόταν το μωρό και η γυναίκα δεν ήταν σε θέση να το θηλάσει καλούσαν μια γυναίκα που είχε γεννήσει πριν από λίγο καιρό. Αυτή θήλαζε το μωρό για κάποιο διάστημα. Όταν το μωρό μεγάλωνε τη φώναζε παραμάνα και τη σεβότανε. Η παραμάνα με τη σειρά της αγαπούσε το μωρό αποκαλώντας το, ψυχοπαίδι.

Η ΒΑΠΤΙΣΗ
Γινόταν πάντα έπειτα από συνεννόηση με το νουνό ο οποίος ετοίμαζε τα δώρα. Όταν δινόταν το όνομα και βαφτιζόταν το μωρό τα νέα ρούχα που το έντυναν δεν ήταν τίποτε άλλο από καινούργιο σπάργανο και φασκιά. Το διάβασμα και η βάπτιση του μωρού γινόταν στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου. Το μωρό το κρατούσε η νουνά και το διάβαζε ο παπάς στο γυναικωνίτη. Στο τέλος έλεγε "χάρισε νούνε ή νουνά το όνομα" και ακουγόταν το όνομα του μωρού. Τα παιδιά σχολικής ηλικίας περίμεναν με τεντωμένο αυτί και μόλις άκουγαν το όνομα έτρεχαν και πήγαιναν να πάρουν χαρτζιλίκι από τους γονείς, από τη νουνά και τον νουνό. Στο ζήτημα του ονόματος οι γονείς δεν μπορούσαν τότε να επέμβουν καθόλου. Δινόταν το όνομα που επέλεγε ο νούνος. Δεν δινόταν ονόματα παππούδων, αν αυτοί ήταν εν ζωή. Αφού τελείωναν όλες οι θρησκευτικές διαδικασίες στην εκκλησία, μπροστά ο ιερέας και πίσω η νουνά με το μωρό, πηγαίνανε στο σπίτι, που τους περίμενε πλούσιο τραπέζι. Η μάνα του νεοβάπτιστου, για να πάρει το μωρό, έπρεπε να κάνει τρεις μετάνοιες στον παπά να του φιλήσει το χέρι και μία στη νουνά και μετά να πάρει το παιδί. Υπήρχαν όμως και περιπτώσεις που γινόταν έκτακτη βάπτιση. Π.χ. όταν το μωρό αρρώσταινε και κινδύνευε να πεθάνει και δεν υπήρχε χρόνος να καλέσουν τον παπά ή τη νουνά, κάποιος σταύρωνε το μωρό τρεις φορές με το χέρι του και του έδινε όνομα. Αν όμως τελικά το μωρό ζούσε, έπρεπε να επικυρώσουν το όνομα με κανονική βάπτιση. Τα μωρά που πέθαιναν αβάφτιστα, τα έθαβαν στο νεκροταφείο στον Αϊ-Δημήτρη και αργότερα στην Παναγία, όπως επίσης και τα μωρά που πέθαιναν κατά τη γέννα.

ΤΑ ΜΠΟΓΑΝlΚΙΑ
Έτσι ονομαζόταν το τραπέζι που γινόταν μετά τη βάπτιση. Το τραπέζι γινόταν στο σπίτι του πατέρα, του μωρού. Ήταν όμως πολύ γιορταστικό, Συγγενής όχι μόνο από το χωριό αλλά και από το γειτονικά χωριά. Οι συγγενείς κρατούσαν στα χέρια ένα πανέρι που είχαν μέσα τη μπουγάτσα και διάφορα δώρα. Το σκέπαζαν με ένα υπέροχο τραπεζομάντιλο και έπαιρναν μέρος στο γιορταστικό τραπέζι, που γινόταν προς τιμή του ονόματος του παιδιού. Όταν συναντούσαν κάποιον στο δρόμο και τους ρωτούσε "Πού πάτε;'' δεν απαντούσαν "στα βαφτίσια" αλλά "στα μπογανίκια".

 
* Στην μεγάλη φωτογραφία επάνω: Η Δάφνη συζ. Σπύρου Μπούσιου, με τα παιδιά της Βασίλη και Θανάση.

 

.


     Copyright
© 2013 e-Πύλη Εκπαίδευσης