ΙΣΤΟΡΙΑ  |  ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ  |  ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ  |  ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΑ  |  ΜΝΗΜΕΙΑ  |  ΓΡΑΜΜΑΤΑ  |  ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ  |  ΣΗΜΕΡΑ


 

Το λαογραφικό έργο του Κώστα Τσώνη               σελ. 1     σελ. 2

Άλλη μια μουσική συλλογή του συγχωριανού μας δάσκαλου Κώστα Τσώνη, που η  καταγραφή της πραγματοποιήθηκε, ανάμεσα σε μετανάστες πρώτης και δεύτερης γενιάς, στην Αυστραλία. Βρέθηκε εκεί για τέσσερα χρόνια, ως αποσπασμένος εκπαιδευτικός από την Ελλάδα. Ο ίδιος περιγράφει:

"Άρχισα τις επαφές νιώθοντας γύρω μου τη μουσικοχορευτική παράδοση της Φλώρινας, που ακόμα ζούσε και ανάσαινε, 17,000 χλμ. μακριά από το φυσικό της χώρο. Στην αρχή τα πράγματα φαίνονταν εύκολα, αλλά στην πορεία άλλαξαν και δυσκόλεψαν. Εκτός από τα πρόσωπα, τις διαδικασίες και τις συνθήκες που συντέλεσαν στη μεταφορά, τη διατήρηση, τη διάδοση και τις όποιες αλλοιώσεις, σκόπιμες ή τυχαίες, της μουσικοχορευτικής αυτής παράδοσης, που έπρεπε να εντοπίσω και να απομονώσω, είχα να ξεπεράσω -και εδώ τα πράγμα-τα δεν ήταν καθόλου εύκολα- το χάσμα που είχε δημιουργηθεί ανάμεσα σε δυο τουλάχιστον ομάδες, που χρησιμοποιούσαν την ίδια μουσικοχορευτική παράδοση. Πολλές φορές τη “στράτευαν” και τη χρησιμοποιούσαν ως όπλο στη μεταξύ τους διαμάχη, μη θέλοντας σε καμία περίπτωση να δεχθούν ότι ο χορός και η μουσική ενώνει και δε χωρίζει τους ανθρώπους και ότι ο χορός και η μουσική ως κοινωνικά και όχι ταξικά φαινόμενα, δεν κλείνονται μέσα σε σύνορα. Η έρευνα έγινε από το Μάιο του 1993 έως τον Φεβρουάριο του 1998 και αποτελεί μια εθνογραφική καταγραφή.

Καταγραφή του φαινομένου
Ως χωριό πιλότος χρησιμοποιήθηκε το Κρατερό, ένα ορεινό χωριό, στη Β. Δ. Φλώρινα. Οι λόγοι που επιλέχτηκε το Κρατερό, είναι γιατί το χωριό αυτό, περισσότερο ίσως από όλα τα άλλα χωριά της Φλώρινας, μετέφερε στο σύνολό της όχι μόνο την πλούσια μουσικοχορευτική του παράδοση, αλλά και ολόκληρη τη ζωή και την κοινωνική του δομή στην Αυστραλία. Το Κρατερό λοιπόν, όπως και τα περισσότερα ελληνικά χωριά, μέχρι τη δεκαετία του 1940–1950, ζούσαν βιώνοντας το γεωργικό και το κτηνοτροφικό όνειρο. Ο κάθε νέος ονειρεύονταν ν’ αποκτήσει δική του γη για καλλιέργεια ή να αποκτήσει βιός, να γίνει δηλ. κτηνοτρόφος. Όλα αυτά, ανάμεσα σε πολέμους και πολλές άλλες γνωστές, δύσκολες καταστάσεις.
Μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, άρχισε η αντίστροφη μέτρηση για το Κρατερό όπως συνέβη και με όλη σχεδόν την ελληνική επαρχία. Από τη μια το όνειρο για μια καλύτερη ζωή, απ’ την άλλη οι καταστροφές που έφερε ο πόλεμος και αμέσως μετά οι άλλες εμφύλιες περιπέτειες, οδήγησαν τους περισσότερους νέους να ξενιτευτούν προς αναζήτηση μιας καλύτερης τύχης. Βαρεθήκαμε να χτίζουμε και να ξαναχτίζουμε το χωριό, μας λέει ο Μανώλης Αντωνόπουλος. “Δεν προλαβαίναμε να χτίσουμε τα σπίτια μας, τα καίγανε και μετά πάλι από την αρχή...” Πριν τη μετανάστευση, το 1946, το Κρατερό είχε 1,385 κατοίκους. Μέχρι το 1959, είχαν φύγει 900 άτομα! Άλλοι στον Καναδά και άλλοι στην Αυστραλία. Πιο συγκεκριμένα, μέχρι το ’60 περίπου 450 άτομα είχαν φύγει για τον Καναδά και 800 άτομα για το “Luky Country”, όπως διαφήμιζαν τότε οι αφίσες των ταξιδιωτικών γραφείων, την Αυστραλία. Στο Κρατερό, είχαν μείνει το 1960 λιγότερα από 350 άτομα, οι περισσότεροι γέροι και γριές. Όλοι έφευγαν με τη σκέψη ότι θα πάνε να δουλέψουν για 5 χρόνια και κατόπιν θα ξαναγυρίσουν πίσω. Όμως, σχεδόν κανένας δε γύρισε πίσω. Μαζί με όλους, έφυγαν οι οργανοπαίχτες, σκόρπισαν και οι ορχήστρες".

"...Κάποιον κλαριντζή, από τα Άλωνα, στην εποχή του εμφυλίου, μικρό παιδί τον παίρνουν στη Γιουγκοσλαβία, μεγαλώνει εκεί και αφού παντρεύεται μια δασκάλα από την περιοχή των Σκοπίων, έρχονται μαζί στη Μελβούρνη. Η δασκάλα αυτή γνωρίζει πολύ καλά τους χορούς αυτούς και με τη βοήθεια του άντρα της, καλού ομολογουμένως κλαριντζή, (συμμετέχει στην περίφημη ορχήστρα με το όνομα Αννούλα) συμβάλλουν σημαντικά στη διάδοση των χορών αυτών (Παντελής Χ.).
Σήμερα ο χοροί ακόμα κρατούν, όσο αντέχουν τα πνευμόνια των παλιών μουσικών και τα πόδια των Φλωρινιωτών της πρώτης γενιάς. Η χορευτική παράδοση μεταφέρεται στις επόμενες γενιές κατά κύριο λόγο μέσω των χορευτικών συγκροτημάτων. Όμως συγγενείς, ακόμα κι αδέρφια βρέθηκαν “ο ένας από δω κι ο άλλος απ’ εκεί”, για να χρησιμοποιήσω την έκφραση που μου είπαν...".

 

Οργανοπαίκτες σε γάμο στο Κρατερό Φλώρινας.

* Στην μεγάλη φωτογραφία του βίντεο επάνω: Στο κέντρο ο Αθανάσιος Μυτάκος έχοντας αριστερά του τον............. και δεξιά του τον Ηλία Τζήκα, σε γάμο στο χωριό μας.
 

.


     Copyright
© 2013 e-Πύλη Εκπαίδευσης