ΙΣΤΟΡΙΑ  |  ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ  |  ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ  |  ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΑ  |  ΜΝΗΜΕΙΑ  |  ΓΡΑΜΜΑΤΑ  |  ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ  |  ΣΗΜΕΡΑ


 

Αρραβώνας

Στα παλιότερα χρόνια ο αρραβώνας ήταν πολύ σοβαρή υπόθεση. Η παραβίασή του θεωρούνταν πολύ σοβαρό αμάρτημα. Την εποχή εκείνη κανένας δεν ρωτούσε τους νέους αν τους άρεσε ο άνθρωπος που θα παντρευτούν ή όχι. Την εκλογή την έκαναν οι γονείς των νέων, με τα δικά τους κριτήρια. Το πιο σημαντικό κριτήριο ήταν το οικονομικό, κάτι που σε πολλές περιπτώσεις εξακολουθεί να συμβαίνει και σήμερα. Τότε για παράδειγμα συμπεθέριαζαν οι κτηνοτρόφοι για να έχουν μαζί τα γιδοπρόβατα, τα μαντριά και τη στρούγκα. Υπήρχαν και περιπτώσεις που ο νέος έβλεπε τη γυναίκα του πρώτη φορά μετά τα στέφανα, όταν τραβούσε το πέπλο και αποκάλυπτε το πρόσωπό της. Να τι διηγιόταν ο Βασίλης Ι. Σιμόπουλος (87 ετών): "Πήγαινα σχολείο στην Καλλονή, ήμουν στην έκτη τάξη. Ο πατέρας μου με αρραβώνιασε με τη Μάρθα. Εγώ ήμουν 11 χρονών και η Μάρθα 10. Μετά από αυτό ντρεπόμουνα να πάω στο σχολείο, γιατί τα παιδιά της ηλικίας μου με ειρωνεύονταν και δεν ήθελαν να παίξουν μαζί μου. Ο πατέρας μου αποφάσισε αυτόν τον αρραβώνα για να έχει συντροφιά τον συμπέθερο στα πρόβατα, στη βοσκή και στην στρούγκα".

Ας έρθουμε τώρα όμως αρκετά χρόνια αργότερα, τότε που τα πράγματα άλλαξαν. Τουλάχιστον τότε ρωτούσαν και την γνώμη των δυο ενδιαφερομένων νέων. Αφού πιάνονταν τα προζύμια, κανονιζόταν δηλαδή η δουλειά ανάμεσα στους γονείς, οι γονείς του νέου πήγαιναν στο σπίτι της νέας και την κερνούσαν ένα φλουρί. Αυτό το θεωρούσαν σημάδι με θεϊκό χαρακτήρα. Πίστευαν πως είναι αμαρτία να χαθεί το σημάδι, γιατί τότε η απώλεια αυτή δεν θα έβγαινε σε καλό στο νέο αντρόγυνο.

Ο επίσημος αρραβώνας
Στο σπίτι της νύφης πήγαιναν όχι μόνο οι γονείς του νέου, αλλά και πιο κοντινοί συγγενείς. Αν η νύφη ήταν σε κοντινό χωριό, τότε οι συγγενείς πήγαιναν πανηγυρικά, καβάλα στα άλογά τους. Οι συγγενείς της νύφης τους περίμεναν στην αυλή και ακολουθούσε ο εξής διάλογος:
-
Πού πάτε, βρε παιδιά;
-
Κυνήγι έχουμε και τα σκυλιά πήραν τον τορό και μας έφεραν εδώ. Ανοίξτε την πόρτα!
Μετά από αυτό οι συγγενείς του γαμπρού έμπαιναν στο σπίτι. Αφού τους καλοδέχονταν στο καλοστρωμένο δωμάτιο, έβγαινε η νύφη και τους φιλούσε τα χέρια. Δίπλα της ήταν μια κοπέλα που κρατούσε το πανέρι με τα δώρα. Πουκάμισο για τον πεθερό, μαντήλια, κάλτσες κλπ. Μόλις η νύφη φιλούσε το χέρι του καθενός της έδιναν και από ένα κέρμα. Με την είσοδο της νύφης στο δωμάτιο, άρχιζαν τα τραγούδια.
- Πού ΄σαν περιστερούλα μου τόσον καιρό χαμένη;
- Στους κάμπους ήμουν κι έβοσκα, στα πλάγια κελαηδούσα.
  και τώρα το Φθινόπωρο, κοντά στον Αϊ Δημήτρη
  βγήκα να μάσω κάστανα με τ΄ άλλα τα κορίτσια.
 κ.ά.

Η ζωή των αρραβωνιασμένων
Ακούγεται ίσως παράξενο, όταν λέμε, ότι ο γαμπρός έβλεπε την κοπέλα μια φορά, ίσως, αν τον έπαιρναν στο προξενιό και μια στην εκκλησία. Ήταν όμως πραγματικότητα. Υπήρχαν ακόμα και περιπτώσεις που η κοπέλα, που εμφανιζόταν στην εκκλησία, να μην είναι αυτή που είχαν συμφωνήσει τα συμπεθέρια. Μέσα στην εκκλησία δε μπορούσαν παρά να το δεχτούν λέγοντας "Ας το βρουν από τον Θεό". Αυτά τα διηγούνται οι πιο παλιοί. Γίνονταν στα γύρω χωριά αλλά έγινε και στο δικό μας. Αργότερα βέβαια με το πέρασμα του χρόνου, ο γαμπρός πήγαινε στο σπίτι της αρραβωνιαστικιάς του με τους φίλους του. Ποτέ μόνος. Η κοπέλα τους περίμενε, έβγαινε και τους καλωσόριζε. Μετά μέσα στο σπίτι έπαιρνε το δίσκο και τους κερνούσε. Ο νέος με την παρέα του έφευγαν και η κοπέλα τους ξεπροβοδούσε. Δε θεωρούταν ηθικό, τότε, να ιδούν τους δυο αρραβωνιασμένους να συνομιλούν στα απόμερα. Γύρω όμως στη δεκαετία του 1930 άρχισαν οι αρραβωνιασμένοι να βγαίνουν βόλτα μαζί. Όταν οι συγγενείς της νύφης ή του γαμπρού τύχαινε να συζητήσουν ή να εκφέρουν κάποια γνώμη, η απάντηση που έπαιρναν ήταν "Αυτόν ή αυτήν διάλεξαν οι γονείς μου. Αυτό ήταν το τυχερό μου".

Οι γονείς στον αρραβώνα πρόσεχαν ιδιαίτερα η νύφη να είναι από καλό σόι, να έχει τίμιους γονείς και οικονόμους. Κατά τον αρραβώνα γίνονταν και διάφορες οικονομικές συμφωνίες. Δηλαδή τι προίκα θα έδινε ο πατέρας της νύφης στον γαμπρό. Αν ήταν τσέλιγκας πόσα γιδοπρόβατα, αν ήταν γεωργός πόσα χωράφια ή οικόπεδα θα έδινε. Παλιά ο αρραβώνας γινόταν πάντα με προξενητή. Πολλοί προξενητές το έκαναν από καλή πρόθεση αλλά και πολλοί το έκαναν για να πάρουν χαρτζιλίκι. Κυρίως αν έπαιρναν ή έδιναν κοπέλα σε άλλο χωριό ή αν αυτή είχε κάποιο κουσούρι.

Στο χωριό μας έχουμε αρκετές ξενοχωρίτισσες νύφες. Κατά προσέγγιση, από παλιά έχουμε από το Δασύλλιο (Μαέρη) δώδεκα, από το Δίλοφο (Λμπόχοβο) δώδεκα, από την Καλλονή (Λούντζι) δυο, από το Κυπαρίσσι (Μπίσοβο) δυο, από τη Χρυσαυγή (Μιραλί) τέσσερις, από τον Άγιο Κοσμά (Τσιράκι) δυο, από τις Εκκλησιές (Βιβίστ) μια, από τη Βουχωρίνα (Μπουχωρίνα) πέντε, από τη Μόρφη (Μερασάνη) τρεις, από το Πολυκάστανο (Κλεπίστι) τρεις, από το Μέγαρο (Ραντοσίνστα) μια, και από την Πόλη (Κωνσταντινούπολη) δυο. Κορίτσια από το χωριό μας παντρεύτηκαν και σε άλλα χωριά.

 
* Στην μεγάλη φωτογραφία
Από το γάμο του Πελοπίδα Ευθ. Μπούσιου. Κλαρίνο παίζει ο Μηνάς Μπέτζιος (περί το 1955)

 

.


     Copyright
© 2013 e-Πύλη Εκπαίδευσης